روز وب

یادش به خیر باد! آن روزها در دانشکده ی اقتصاد دانشگاه علامه، کلاس درس اقتصاد بخش عمومی را با آقای دکتر پژویان می گذراندم.
 خاطرم هست در مناقشه ای علمی ایشان به ناگاه بانگ برآوردند برای من آنچه ملاک است اقتصاد لیبرالی فریدمنی است، البته اگر بخواهم صحیح تر نقل کنم فرمودند: اقتصاد لیبرلی فریدمنی نه لیبرالی! کاملا لهجه ی آمریکایی را هم رعایت کردند.

این روزها آقای دکتر پژویان نظریه پرداز اصلی و مدافع سرسخت و بی چون و چرای لایحه ی موسوم به هدفمند کردن یارانه ها هستند و آنقدر به گفته های خویش مطمئن اند که اخیرا منتقدان را هم به نوعی افراد بی سواد خوانده اند!
دولت های مدعی اجرای سیاست ها و توصیه های اقتصاد اسلامی - خاصه این دولت فخیمه - با پارادوکس بسیار طنزآلودی روبرو هستند و آن اینکه در عین کوفتن سرسختانه ترین شعارها و مشت ها بر دهان استکبار به رادیکال ترین توصیه های اقتصادی همان نظام استکبار و استحمار (به تعبیر مرحوم شریعتی) عمل می کنند.
بیچاره مردم! بیچاره سرمایه ی اجتماعی! بیچاره تمامیت ارضی ایران! بیچاره ی همه ی فقرایی که سالهاست روز به روز فقیرتر می شوند! و بیچاره کارشناسان و دردمندانی که این همه فریاد را ، کوتاه پاسخی نشنید!
غم این خفته چند
خواب می شکند
در چشم ترم!

1.     اين روزها، تراز منفی تجاری كشور  مساله‌ای نگران كننده است. به طوری كه براساس آمارهای منتشره در سال گذشته میزان صادرات كالای غیر نفتی كشور بالغ بر 18 میلیارد و 700 میلیون دلار بود در مقابل واردات كشور 5/68 میلیارد دلار اعلام شده است. اگر تنها تراز تجاری را در نظر بگیریم 50 میلیارد دلار تراز منفی دارد در حالی كه بنا كردن اقتصاد ایران بر واردات به معنای ساختن بنایی سست و لرزان است. تراز تجاری خالص خدمات ما هم در مدت یاد شده 8/8 میلیارد دلار منفی است كه با احتساب تراز تجاری كل به عدد 60 میلیارد دلار منفی می‌رسیم كه موضوعی بسیار نگران كننده است. آن كه الفبای اقتصاد را درك كند، می‌داند كه چه پایه‌های لرزانی در اقتصاد به وجود آمده است. صرف نظر از اینكه چه الگوی تجاری مد نظر بوده و چه شعاری داده شده، درعمل وضعیت شكننده‌ای امروز برای اقتصاد ایران به وجود آمده است.

 

 

2.     براساس آمارهای رسمی بانك مركزی حجم نقدینگی در پایان 6 ماه اول سال 84 به میزان 75 هزار میلیارد تومان بوده كه این رقم در پایان 6 ماه اول سال جاری به 215 هزار میلیارد تومان رسیده است. چنین حجم نقدینگی به این اندازه پاسخی به تولید ملی ندارد، زیرا با وساطت گروهای ذی نفوذ و صاحب نفوذ به یك موج قدرتمند برای تداوم واردات منجر می‌شود و این موج به معنای گسترش وابستگی و نابرابری است.

3.     نرخ رشد تشكیل سرمایه ناخالص داخلی موضوع دیگری است كه براساس شاخص‌های سند چشم انداز در حاشیه مانده است. بر اساس قواعد سند چشم انداز قرار بود در طی سال‌های برنامه چهارم با میانگین تخصیص سالانه 20 میلیارد دلار منابع ارزی رشد 12 درصدی در برنامه را تجربه كنیم این درحالی است كه در سال‌های گذشته به دلیل هرینه كرد 50 میلیارد دلار میزان تشكیل سرمایه كمتر از این رقم بوده كه این به معنای اتلاف منابع ارزی كشور بوده است. در اين راستا مي توان به مطالعه‌ای كه بر مبنای آن به ازای هر یك میلیارد دلار یكصد هزار فرصت شغلی ایجاد می شود‏، اشاره كرد و مي توان گفت: براین اساس باید 5 میلیون فرصت شغلی از بین رفته است. از سویی به ازای هر یك میلیارد دلار درآمد حاصل از خام فروشی100 هزار فرصت شغلی از بین می‌رود.

4.      گمان من این است كه توجه به روندهای نگران كننده ما را به یك فراخوان ملی و تمهید نظام دیدبانی و مشاركت ملی در اموری كه سرنوشت همه ما به آن وابسته است، باید بینجامد زیرا امروز مسئله چه كسی برچه صندلی بنشیند نیست وقتی تراز تجاری میلیاردها دلار منفی است و در فرآیند تخصیص منابع اینگونه بی‌توجهی می شود، به معنی این است كه به آینده ظلم می‌كنیم.

5.     راهكار شرایط فعلی اقتصاد ایران را فصل الخطاب قرار دادن علم در سیاست‌گذاری است و علت العلل و منشا اصلی روندهای نگران كننده امروز بی‌اعتنایی دولت به روندهای كارشناسی واخذ تصمیم‌های انبساطی در اقتصاد است.

والسلام

سلام خدمت برادر اشیری ضمن عرض ارادت چند نکته در خصوص نقد ایشان را جهت تکمیل بحث ضروری می دانم.
1. این نقد باعث شد که نسبت به صراحت عنوان مقاله تردید کنم.به نظرم لازم بود عنوان مقاله را نسبت اصولگرایان با اقتصاد بازار ازاد یا اینکه اصول گرایان نسبت خود را با اقتصاد بازار ازاد روشن کنند می گذاشتم.
ابهامی که برادر سعید در خصوص عنوان روش شناسی مقاله مطرح کردند به نظرم با توجه به عنوان مقاله درست باشد.اما محتوای این ابهام را برطرف می کند .توجه برادر عزیزم را به این نکته جلب می کنم که اولا در این مقاله اصول گرایی به عنوان یک جریان سیاسی به کار رفته شده است که اتفاقا همانطور که گفته شده این جریان ...
ادامه مطلب

 " خاستگاه اصول‎گرایی در حوزه فرهنگ و مناسبات اجتماعی و تعاملات سیاسی کم و بیش روشن است. خاستگاه اصول‎گرایان در حوزه فرهنگ و اجتماع و سیاست متفاوت از دیگران است. اما در حوزه اقتصاد، رویکردها کم و بیش یکسان است؛ همه از اشتغال حرف می‎زنند و تورم را تحمل نمی‎کنند. رشد و عدالت را با هم می‎خواهند، بر تولید تأکید می‎ورزند".
با فرض اينكه اصول گرايي در اين بخش به معناي جريان سياسي و مصطلح اصول گرايان تلقي شود، بايد گفت در ميان همين اصول گرايان و نگرش هاي كارشناسانه اي كه دارند به هيچ وجه نگرش يكساني در مسائل كلي اقتصاد وجود ندارد. مثلا بر خلاف آنكه صداهايي از ميان اصول گرايان بر نقد ساست هاي انبساط مالي و پولي* وجود داشت در عين حال برخي از مقامات رسماً از انتخاب تورم در مقابل ركود حمايت كردند و حتي برخي پايه ي تحليل خود را بر اساس تحليل هاي از دور خارج شده ي 70-60 ساله ي مندرج در تاريخ مكتب اقتصاد كلاسيك ارائه نمودند **.
لذا به نظر نمي رسد حتي در انتخاب اهداف اقتصادي – كه اوليه ترين اقدام هماهنگ سازي براي ارائه و اجراي برنامه هاي اقتصادي است – جريان اصول گرا نقش درست و منطقي را ايفا كرده باشد.

به علاوه هم چنانكه در يادداشت "گونه شناسي نقدهاي اقتصادي بر دولت نهم" آمده است نقدهاي بسيار ديگري نيز در اين مهم بر اين دولت رواست كه به قطع و يقين قابل اغماض نيستند.

ادامه مطلب

 يادش بخير!
مي گفت آدمي در زندگي اش با دو دسته سوال پيوسته دم خور است:
سوال هايي كه آدمي در پي آنهاست،
و سوال هايي كه آنها در پي آدمي اند.
دسته ي اول روش معمول زندگي بشر است و نوعا سطح معيشت و لذت و رفاه و آرامش اين جهاني اش - به نسبتي كه كاوش مي كنند - ارتقاء يا فرود دارد.
اما اصالت حيات و آنكه ما را به "حيات طيبه" رهنمون است ، دسته ي سوال هاي دوم است.
اينكه "توهّم دانندگي"، و به تعبير برخي ديگران "جهل مركب" - آنكه نداند كه نداند - بيماري فراگير بخش مهمي از جامعه ي امروز بشر است، به نظر درست و قابل تامل به نظر مي رسد.

راه پيشنهادي را بايد در طرح سوال هايي دانست كه آن سوال ها پيوسته در پي آدمي اند و بديهي ترين يافته هاي او را به چالش مي كشند و او را در سيري انفسي مهياي خروج از عالم تعلقات دنيوي مي كنند.

-------------------------

* به بهانه ي يادداشتي در وبلاگ ابتدا (www.ebteda.ir)

 دکتر! آقای دکتر! شما را چه شده است که به تنهایی در مقابل دیدگاه های همسنگران خویش ایستاده اید؟! برای ما هم بگویید. بگذارید حرف های مختلفی را که این روزها درباره شما می شنویم، باور نکنیم. بگذارید در ذهن های ما همچنان احمدی نژادی بمانید.

              ادامه ي مطلب ...

      /* /*]]>*/